Trợ cấp thôi việc 2026: Điều kiện hưởng, cách tính và thời hạn chi trả

Khi nghỉ việc, nhiều người lao động không biết mình có được nhận trợ cấp thôi việc hay không, được bao nhiêu và phân biệt thế nào với trợ cấp mất việc làm. Bài viết này hướng dẫn chi tiết theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP, kèm ví dụ dễ hiểu.

Tính trợ cấp thôi việc trong 4 bước – Trợ cấp thôi việc: Điều kiện, cách tính và thời hạn chi trả

1. Trợ cấp thôi việc là gì?

Trợ cấp thôi việc là khoản tiền người sử dụng lao động phải trả cho người lao động khi hợp đồng lao động chấm dứt theo một số trường hợp luật định, nhằm bù đắp cho khoảng thời gian người lao động đã làm việc mà chưa được tham gia bảo hiểm thất nghiệp (Điều 46 Bộ luật Lao động 2019).

2. Điều kiện được hưởng trợ cấp thôi việc

Người lao động được hưởng trợ cấp thôi việc khi đáp ứng đồng thời:

1. Đã làm việc thường xuyên cho người sử dụng lao động từ đủ 12 tháng trở lên;
2. Hợp đồng lao động chấm dứt theo một trong các trường hợp tại khoản 1, 2, 3, 4, 6, 7, 9 và 10 Điều 34 Bộ luật Lao động 2019, ví dụ:
   • Hết hạn hợp đồng lao động;
   • Đã hoàn thành công việc theo hợp đồng;
   • Hai bên thỏa thuận chấm dứt hợp đồng;
   • Người lao động bị kết án tù không được hưởng án treo, bị trục xuất…;
   • Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng đúng luật;
   • Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng đúng luật (Điều 36).

Không được hưởng trợ cấp thôi việc khi: người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu; hoặc tự ý bỏ việc từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên mà không có lý do chính đáng.

3. Cách tính trợ cấp thôi việc

Tiền trợ cấp thôi việc = 1/2 × Tiền lương bình quân × Số năm làm việc tính trợ cấp

Trong đó:

• Tiền lương tính trợ cấp: là tiền lương bình quân theo hợp đồng lao động của 06 tháng liền kề trước khi người lao động thôi việc.
• Thời gian làm việc tính trợ cấp = Tổng thời gian làm việc thực tế – Thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp – Thời gian đã được chi trả trợ cấp thôi việc/mất việc làm trước đó.
• Cách làm tròn: thời gian lẻ từ đủ 1 tháng đến dưới hoặc bằng 06 tháng được tính bằng 1/2 năm; trên 06 tháng được tính bằng 1 năm (Điều 8 Nghị định 145/2020/NĐ-CP).

Ví dụ

Chị B làm việc tại Công ty X từ 01/2017 đến 07/2026 (9 năm 6 tháng). Công ty chỉ đóng bảo hiểm thất nghiệp cho chị từ 01/2021. Lương bình quân 6 tháng cuối là 14 triệu đồng.

• Thời gian chưa tham gia BHTN: 01/2017 – 12/2020 = 4 năm
• Trợ cấp thôi việc = 1/2 × 14 triệu × 4 = 28 triệu đồng

Thực tế, vì bảo hiểm thất nghiệp đã bắt buộc từ năm 2009, nhiều người lao động được đóng BHTN đầy đủ sẽ không còn thời gian tính trợ cấp thôi việc. Khi đó, quyền lợi được bảo đảm thông qua trợ cấp thất nghiệp từ quỹ BHTN.

4. Phân biệt trợ cấp thôi việc và trợ cấp mất việc làm

5. Thời hạn doanh nghiệp phải chi trả

Theo Điều 48 Bộ luật Lao động 2019, trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản liên quan, bao gồm trợ cấp thôi việc. Thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày trong một số trường hợp đặc biệt (doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, thay đổi cơ cấu, gặp thiên tai, dịch bệnh…).

Ngoài ra, doanh nghiệp phải hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm và trả lại giấy tờ gốc (nếu có giữ) cho người lao động.

6. Trợ cấp thôi việc có phải chịu thuế TNCN không?

Trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm chi trả đúng mức theo Bộ luật Lao động thuộc khoản không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Phần chi trả cao hơn mức luật định (do thỏa thuận thêm) có thể phải tính thuế.

7. Doanh nghiệp không trả trợ cấp thôi việc thì làm sao?

Người lao động có thể:

1. Gửi văn bản yêu cầu doanh nghiệp thanh toán;
2. Yêu cầu hòa giải viên lao động hòa giải;
3. Khiếu nại đến cơ quan quản lý nhà nước về lao động hoặc Thanh tra lao động;
4. Khởi kiện tại Tòa án để yêu cầu thanh toán (thời hiệu khởi kiện tranh chấp lao động cá nhân là 01 năm kể từ ngày phát hiện quyền lợi bị vi phạm).

Doanh nghiệp vi phạm còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP.

8. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nghỉ việc không báo trước có được trợ cấp thôi việc không? Nếu nghỉ việc trái luật (không báo trước đúng thời hạn, không thuộc trường hợp được nghỉ ngay), người lao động không được hưởng trợ cấp thôi việc và còn phải bồi thường theo Điều 40.

Làm việc dưới 12 tháng có được trợ cấp thôi việc không? Không. Điều kiện là phải làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên.

Thời gian thử việc có được tính vào thời gian hưởng trợ cấp? Có, thời gian thử việc được tính là thời gian làm việc thực tế cho người sử dụng lao động.

Kết luận

Trợ cấp thôi việc chỉ phát sinh cho phần thời gian người lao động chưa được tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Người lao động nên kiểm tra quá trình đóng BHTN, lưu giữ hợp đồng và bảng lương để bảo vệ quyền lợi khi nghỉ việc.

👉 Bạn đang bị doanh nghiệp chậm trả trợ cấp, nợ lương hoặc cho nghỉ việc trái luật? Liên hệ luật sư lao động của chúng tôi để được tư vấn và đại diện giải quyết tranh chấp.