Lương tối thiểu vùng 2026: mức mới và mức phạt nếu trả thấp

Lương tối thiểu vùng 2026 được áp dụng từ ngày 01/01/2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, với vùng I cao nhất là 5.310.000 đồng/tháng. Bài viết giúp người lao động và doanh nghiệp nắm mức lương từng vùng, đối tượng áp dụng và hậu quả pháp lý khi trả lương thấp hơn mức này.

Lương tối thiểu vùng 2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP

1. Lương tối thiểu vùng là gì?

Theo Bộ luật Lao động 2019, tiền lương tối thiểu là mức thấp nhất để trả cho người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường, bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ. Tiền lương tối thiểu được xác lập theo vùng, do Chính phủ công bố dựa trên khuyến nghị của Hội đồng tiền lương quốc gia.

Điều quan trọng: mức lương ghi trong hợp đồng lao động, bảng lương không được thấp hơn mức lương tối thiểu của vùng nơi người lao động làm việc.

2. Mức lương tối thiểu vùng từ 01/01/2026

Nghị định 293/2025/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu tháng như sau, so sánh với mức cũ theo Nghị định 74/2024/NĐ-CP:

Mức điều chỉnh bình quân khoảng 7,2% so với trước đây. Nghị định cũng quy định mức lương tối thiểu theo giờ, áp dụng cho người lao động trả lương theo giờ. Khi tính theo giờ, bạn nên đối chiếu số liệu ngay trong văn bản gốc vì một số trang tin ghi chênh lệch nhỏ.

3. Địa bàn thuộc vùng nào?

Từ 01/7/2025, nhiều địa phương sáp nhập và vận hành chính quyền hai cấp (tỉnh và xã/phường, không còn cấp huyện). Vì vậy việc xác định vùng căn cứ vào phụ lục danh mục địa bàn kèm Nghị định 293/2025/NĐ-CP, liệt kê theo đơn vị hành chính hiện hành (phường, xã, đặc khu).

Cách làm đơn giản:

1. Xác định nơi người lao động làm việc (địa bàn hoạt động của đơn vị), không phải nơi cư trú.
2. Tra tên phường/xã trong phụ lục của Nghị định.
3. Nếu đơn vị có chi nhánh ở nhiều địa bàn, mỗi chi nhánh áp dụng mức của vùng nơi chi nhánh hoạt động.
4. Nếu địa bàn vừa được sáp nhập hoặc đổi tên, hãy đối chiếu với phụ lục và hỏi cơ quan quản lý lao động địa phương để tránh áp dụng sai vùng.

4. Ai được áp dụng?

Mức lương tối thiểu vùng áp dụng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động và người sử dụng lao động theo Bộ luật Lao động 2019, gồm doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cá nhân có thuê mướn lao động. Mức này cũng là cơ sở để tính một số khoản khác, ví dụ mức đóng BHXH tối thiểu hoặc mức lương trong một số chế độ.

5. Lương của người đã qua đào tạo có bằng lương tối thiểu không?

Không. Lương tối thiểu vùng chỉ là “sàn” cho công việc giản đơn nhất. Theo hướng dẫn pháp luật lao động, người lao động làm công việc đòi hỏi qua học nghề, đào tạo thì mức lương phải cao hơn ít nhất 7% so với lương của công việc giản đơn nhất trong cùng điều kiện. Người sử dụng lao động cần rà soát thang lương, bảng lương để bảo đảm khoảng cách này.

Ví dụ minh họa

Công ty A đặt tại địa bàn vùng I, tuyển công nhân có chứng chỉ nghề:

• Lương tối thiểu vùng I: 5.310.000 đồng
• Mức tối thiểu cho lao động đã qua đào tạo nghề (cao hơn 7%): 5.310.000 × 1,07 ≈ 5.681.700 đồng

Như vậy nếu công ty A đang trả 5.400.000 đồng cho người này thì mức lương thấp hơn ngưỡng nêu trên và cần được điều chỉnh. Con số trên chỉ mang tính minh họa phép tính.

6. Trả lương thấp hơn lương tối thiểu vùng bị xử lý thế nào?

Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động (khoản 3 Điều 17), hành vi trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu bị phạt theo số người lao động bị ảnh hưởng. Mức phạt cho cá nhân vi phạm theo các tài liệu tổng hợp là:

Đối với tổ chức (doanh nghiệp), mức phạt tiền theo nguyên tắc chung là gấp đôi mức phạt áp dụng cho cá nhân. Ngoài phạt tiền, người sử dụng lao động còn bị buộc trả đủ phần tiền lương còn thiếu cùng khoản tiền lãi tính theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước tại thời điểm xử phạt.

Quy định xử phạt có thể được sửa đổi, bổ sung bằng văn bản mới, vì vậy khi cần áp dụng cụ thể, nên kiểm tra lại văn bản đang có hiệu lực.

7. Người lao động nên làm gì nếu bị trả lương thấp?

1. Kiểm tra hợp đồng và bảng lương: so sánh lương cơ bản với mức của vùng từ 01/01/2026.
2. Yêu cầu điều chỉnh bằng văn bản: gửi đề nghị cho bộ phận nhân sự hoặc người sử dụng lao động, giữ lại bản có xác nhận.
3. Thương lượng thông qua tổ chức đại diện người lao động (công đoàn cơ sở) nếu có.
4. Khiếu nại, tố cáo: gửi đơn tới cơ quan quản lý nhà nước về lao động tại địa phương hoặc thanh tra lao động.
5. Khởi kiện: trường hợp tranh chấp kéo dài, có thể yêu cầu hòa giải viên lao động hoặc Tòa án giải quyết theo thủ tục.

Lưu ý cho doanh nghiệp

• Rà soát toàn bộ hợp đồng và thang bảng lương, điều chỉnh từ ngày 01/01/2026.
• Việc các khoản phụ cấp, trợ cấp có được tính vào để so với mức lương tối thiểu hay không cần xem hợp đồng và quy chế trả lương cụ thể, nên hỏi ý kiến luật sư khi còn băn khoăn.
• Thông báo, thỏa thuận với người lao động về việc điều chỉnh bằng văn bản để tránh tranh chấp về sau.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Lương tối thiểu vùng 2026 áp dụng từ ngày nào? Từ ngày 01/01/2026, theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP.
2. Làm việc ở vùng IV thì lương tối thiểu là bao nhiêu? Mức lương tối thiểu tháng vùng IV là 3.700.000 đồng, người lao động làm việc trên địa bàn thuộc vùng này không được trả thấp hơn mức đó.
3. Công ty không tăng lương lên mức mới thì sao? Công ty có thể bị xử phạt hành chính, buộc truy trả phần lương còn thiếu kèm tiền lãi. Người lao động có quyền yêu cầu điều chỉnh, khiếu nại hoặc khởi kiện.

Kết luận

Lương tối thiểu vùng 2026 tăng ở cả bốn vùng, ảnh hưởng trực tiếp đến hợp đồng lao động, thang bảng lương và các khoản đóng bảo hiểm. Doanh nghiệp nên chủ động rà soát sớm, còn người lao động nên kiểm tra quyền lợi của mình để bảo đảm không bị trả dưới mức sàn quy định.

Cần hỗ trợ? Luật sư Công ty Luật LAWPRO (thành lập 2007) tư vấn rà soát hợp đồng lao động, thang bảng lương và đại diện giải quyết tranh chấp lao động. Liên hệ LAWPRO để được hỗ trợ theo tình huống cụ thể của bạn.