Thủ tục đăng ký kết hôn 2026: hồ sơ, các bước và điểm mới từ 01/3/2027
Thủ tục đăng ký kết hôn giữa hai công dân Việt Nam cư trú trong nước hiện thực hiện theo Luật Hộ tịch số 60/2014/QH13 và Nghị định 123/2015/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 07/2025/NĐ-CP). Từ ngày 01/3/2027, Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 có hiệu lực, thay thế Luật Hộ tịch 2014 và cho phép đăng ký tại UBND cấp xã không phụ thuộc nơi cư trú.
Infographic 4 bước thủ tục đăng ký kết hôn tại UBND cấp xã năm 2026
Trả lời nhanh: hai bên nộp tờ khai đăng ký kết hôn tại UBND cấp xã nơi cư trú của một trong hai người, xuất trình giấy tờ tùy thân và cùng có mặt để ký sổ, nhận Giấy chứng nhận kết hôn. Đăng ký kết hôn của công dân Việt Nam cư trú trong nước hiện được miễn lệ phí.
Ai cần làm thủ tục đăng ký kết hôn và khi nào?
Việc kết hôn phải được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền; kết hôn không đăng ký thì không có giá trị pháp lý (khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình 2014). Vợ chồng đã ly hôn muốn xác lập lại quan hệ vợ chồng cũng phải đăng ký kết hôn (khoản 2 Điều 9).
Trước khi nộp hồ sơ, hai bên cần đáp ứng điều kiện kết hôn tại khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:
- Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;
- Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;
- Không bị mất năng lực hành vi dân sự;
- Không thuộc trường hợp cấm kết hôn tại điểm a, b, c, d khoản 2 Điều 5 (kết hôn giả tạo, tảo hôn, đang có vợ/chồng, có họ trong phạm vi ba đời…).
Cơ quan thực hiện: UBND cấp xã nơi cư trú của một trong hai bên nam, nữ (khoản 1 Điều 17 Luật Hộ tịch 2014).
Hồ sơ đăng ký kết hôn gồm gì?
- Tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu quy định (khoản 1 Điều 18 Luật Hộ tịch 2014);
- Giấy tờ tùy thân còn giá trị sử dụng để xuất trình chứng minh nhân thân (khoản 1 Điều 2 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, đã được sửa đổi);
- Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cấp, chỉ áp dụng với người đang công tác, học tập, lao động có thời hạn ở nước ngoài (khoản 2 Điều 10 Nghị định 123/2015/NĐ-CP).
Điểm đáng chú ý: người không thường trú tại xã nơi đăng ký kết hôn không còn phải nộp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do UBND cấp xã cấp, vì khoản 1 Điều 10 Nghị định 123/2015/NĐ-CP đã bị bãi bỏ bởi khoản 10 Điều 2 Nghị định 07/2025/NĐ-CP.
Thay vào đó, cơ quan đăng ký hộ tịch tự tra cứu tình trạng hôn nhân của người yêu cầu trên hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh, kết nối với Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (khoản 5 Điều 3 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, bổ sung bởi điểm c khoản 3 Điều 2 Nghị định 07/2025/NĐ-CP).
Các bước thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn
Bước 1: Kiểm tra điều kiện và chuẩn bị tờ khai
Hai bên đối chiếu điều kiện tại Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình, điền tờ khai và chuẩn bị giấy tờ tùy thân bản chính.
Bước 2: Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã
Người yêu cầu có thể nộp hồ sơ trực tiếp, gửi qua hệ thống bưu chính hoặc đăng ký trực tuyến; hồ sơ lập thành 01 bộ (khoản 1 Điều 3 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, sửa đổi bởi điểm b khoản 3 Điều 2 Nghị định 07/2025/NĐ-CP). Hồ sơ thiếu thì người tiếp nhận phải hướng dẫn bằng văn bản để bổ sung (khoản 3 Điều 9 Luật Hộ tịch 2014).
Bước 3: Cơ quan đăng ký tra cứu, xác minh tình trạng hôn nhân
Nếu không tra cứu được do chưa có dữ liệu, cơ quan đăng ký đề nghị UBND cấp xã nơi người yêu cầu thường trú hoặc nơi đã đăng ký kết hôn xác minh. Nơi nhận đề nghị phải gửi kết quả trong thời hạn 03 ngày làm việc (khoản 5 Điều 3 Nghị định 123/2015/NĐ-CP).
Bước 4: Ký Sổ hộ tịch và nhận Giấy chứng nhận kết hôn
Ngay sau khi nhận đủ giấy tờ, nếu đủ điều kiện, công chức tư pháp – hộ tịch ghi việc kết hôn vào Sổ hộ tịch, cùng hai bên ký vào Sổ và Giấy chứng nhận kết hôn; Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức trao Giấy chứng nhận (khoản 2 Điều 18 Luật Hộ tịch 2014). Hai bên phải cùng có mặt (khoản 1 Điều 18).
Thời hạn và lệ phí
| Nội dung | Quy định hiện hành | Căn cứ |
| Thời hạn giải quyết | Ngay sau khi nhận đủ giấy tờ hợp lệ | Khoản 2 Điều 18 Luật Hộ tịch 2014 |
| Trường hợp cần xác minh điều kiện | Không quá 05 ngày làm việc | Khoản 2 Điều 18 Luật Hộ tịch 2014 |
| Xác minh tình trạng hôn nhân liên xã | 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đề nghị | Khoản 5 Điều 3 Nghị định 123/2015/NĐ-CP |
| Lệ phí đăng ký kết hôn (công dân cư trú trong nước) | Miễn lệ phí | Điểm b khoản 1 Điều 11 Luật Hộ tịch 2014 |
| Số bộ hồ sơ | 01 bộ | Khoản 1 Điều 3 Nghị định 123/2015/NĐ-CP |
Từ 01/3/2027, thủ tục đăng ký kết hôn thay đổi gì?
Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026, có hiệu lực từ ngày 01/3/2027; Luật Hộ tịch số 60/2014/QH13 hết hiệu lực từ ngày đó (khoản 1, khoản 2 Điều 29).
| Nội dung | Luật Hộ tịch 2014 | Luật Hộ tịch 2026 | Điểm thay đổi |
| Nơi đăng ký | UBND cấp xã nơi cư trú của một trong hai bên (khoản 1 Điều 17) | UBND cấp xã không phụ thuộc nơi cư trú (khoản 1 Điều 8) | Được chọn bất kỳ UBND cấp xã |
| Kết hôn có yếu tố nước ngoài | UBND cấp huyện (khoản 1 Điều 37) | UBND cấp xã (điểm b khoản 1 Điều 16) | Luật hóa thẩm quyền cấp xã |
| Kết quả | Giấy chứng nhận kết hôn (Điều 17, 18) | Bản giấy và bản điện tử (khoản 2 Điều 10) | Bổ sung bản điện tử |
| Cách nhận Giấy chứng nhận | Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức trao (khoản 2 Điều 18) | Nhận trực tiếp tại cơ quan đăng ký (khoản 3 Điều 10) | Không gửi bưu chính |
| Người ký | Chưa quy định riêng về ủy quyền ký | Chủ tịch UBND cấp xã ký, không được ủy quyền ký Giấy chứng nhận kết hôn (khoản 2 Điều 8) | Trước đây chưa có |
| Giấy tờ phải nộp | Theo luật và nghị định hướng dẫn | Không yêu cầu nộp giấy tờ nếu khai thác được dữ liệu điện tử (khoản 7 Điều 3) | Nâng thành nguyên tắc luật |
| Lệ phí | Miễn lệ phí kết hôn trong nước (điểm b khoản 1 Điều 11) | Nộp lệ phí theo pháp luật về phí và lệ phí (khoản 1 Điều 12) | Luật không còn liệt kê trường hợp miễn |
| Có mặt khi ký | Hai bên cùng có mặt (khoản 1 Điều 18) | Phải có mặt để ký sổ và Giấy chứng nhận (khoản 3 Điều 16) | Giữ nguyên |
Tác động: cặp đôi làm việc xa nơi cư trú được nộp tại bất kỳ UBND cấp xã nào. Mức lệ phí (hoặc miễn) cụ thể cần theo dõi văn bản về phí, lệ phí.
Việc cần làm ngay: nếu đã đủ điều kiện, có thể nộp hồ sơ theo quy định hiện hành. Chính phủ sẽ quy định chi tiết Điều 16 và các điều liên quan (điểm b khoản 4 Điều 29), nên thành phần hồ sơ từ 01/3/2027 cần tra cứu lại khi văn bản hướng dẫn được ban hành.
Quy định chuyển tiếp: hồ sơ tiếp nhận trước ngày 01/3/2027 mà chưa giải quyết xong tiếp tục giải quyết theo pháp luật tại thời điểm tiếp nhận (Điều 30). Giấy tờ hộ tịch đã cấp trước ngày Luật có hiệu lực vẫn có giá trị sử dụng (khoản 2 Điều 28).
Sai sót thường gặp
- Tính sai tuổi: luật yêu cầu nam “từ đủ” 20 tuổi, nữ “từ đủ” 18 tuổi, tức phải tròn tuổi tính đến ngày đăng ký.
- Một bên vắng mặt: việc kết hôn bắt buộc hai bên cùng có mặt, không thể ủy quyền cho người khác ký thay.
- Nộp sai nơi: đến 28/02/2027 vẫn phải nộp tại UBND cấp xã nơi cư trú của một trong hai bên.
- Mang theo giấy xác nhận tình trạng hôn nhân không cần thiết: trừ người đang ở nước ngoài có thời hạn, cơ quan đăng ký tự tra cứu dữ liệu.
Câu hỏi thường gặp
Đăng ký kết hôn online xong có cần đến UBND không? Có. Hai bên vẫn phải cùng có mặt để ký Sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận kết hôn; quy định này giữ nguyên trong Luật Hộ tịch 2026.
Giấy chứng nhận kết hôn cấp theo Luật cũ có phải đổi không? Không. Giấy tờ hộ tịch cấp trước ngày 01/3/2027 vẫn có giá trị sử dụng (khoản 2 Điều 28 Luật Hộ tịch 2026).
Kết luận
Thủ tục đăng ký kết hôn trong nước hiện khá gọn: một tờ khai, giấy tờ tùy thân, hai bên cùng có mặt, miễn lệ phí. Từ 01/3/2027, việc đăng ký không còn gắn với nơi cư trú.
Nếu bạn có trường hợp đặc biệt như từng ly hôn ở nước ngoài, kết hôn với người nước ngoài hay cần xử lý giấy tờ sai lệch, hãy liên hệ luật sư để được tư vấn cụ thể.
Căn cứ pháp lý: Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 ngày 19/6/2014; Luật Hộ tịch số 60/2014/QH13 ngày 20/11/2014; Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 ngày 23/4/2026; Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính phủ; Nghị định số 07/2025/NĐ-CP ngày 09/01/2025 của Chính phủ.
